Τι θέλουν και τι δεν θέλουν οι εκπαιδευτικοί

Τρανός Τριαντάφυλλος

«Ο άνθρωπος είναι μια επιθυμία που υπηρετείται από μια νοημοσύνη»
Ζακ Ρανσιέρ

Τη Δευτέρα 1/9 ξεκίνησε τυπικά η νέα σχολική χρονιά. Παραμένει άγνωστο το πώς θα καλυφθούν οι τεράστιες ελλείψεις σε εκπαιδευτικό προσωπικό, καθώς για μια ακόμη φορά η κυβέρνηση δεν πραγματοποίησε κανέναν μόνιμο διορισμό. Δεν τηρήθηκε ούτε η αρχική μνημονιακή δέσμευση για μία πρόσληψη για κάθε πέντε αποχωρήσεις, ούτε καν η μεταγενέστερη του Μεσοπρόθεσμου για μία πρόσληψη για κάθε δέκα αποχωρήσεις. Η καταστροφή ολοκληρώνεται με τα νέα πυκνότερα εξεταστικά πλέγματα που εφαρμόζονται ήδη στο Λύκειο, το οποίο μετατρέπεται σε καθολικό εξεταστικό κέντρο και μετατρέπει τα παιδιά σε θηρευτές βαθμών. Δεκάδες χιλιάδες μαθητές, που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα, θα εγκαταλείψουν το σχολείο.
Τα σημάδια είναι ανησυχητικά. Ό,τι απέμεινε όρθιο αποσαθρώνεται από την εισβολή ενός ύπουλου ρεύματος νεοδεξιάς ιδεολογίας που βρίσκεται ήδη εντός των πυλών. Η αξιολόγηση, μια αποκλειστικά επιχειρηματική, λογιστική δραστηριότητα στοχεύει  πρωτίστως στη διάλυση των συλλογικών οργάνων διοίκησης των σχολείων και την αντικατάστασή τους από τον παντοδύναμο διευθυντή-manager των άβουλων και φοβισμένων εκπαιδευτικών που θα ανταγωνίζονται ατομικά για την εύνοιά του.
Η πλήρης εφαρμογή αυτών των αντιδραστικών νομοθετημάτων θα οδηγήσει τις σχολικές μονάδες σε συρρίκνωση μέχρι το τελικό κλείσιμο πολλών από αυτές, τους δε εκπαιδευτικούς σε μισθολογική καθήλωση, υποχρεωτικές μετακινήσεις, μετατάξεις και διαθεσιμότητες μέχρι την τελική απόλυσή τους. Στον τόπο μας, επί δεκαετίες, οι αγώνες και ο προβληματισμός για το νόημα και το περιεχόμενο της παιδείας παρήγαγαν μερικά από τα πιο προκλητικά κοινωνικά και πολιτικά ερωτήματα, ενώ ταυτόχρονα υπερασπίζονταν με πάθος την ίδια τη δημοκρατία.
Ο Ζακ Ρανσιέρ, ο σύγχρονος Γάλλος στοχαστής, στο βιβλίο του "Ο αδαής δάσκαλος - Πέντε μαθήματα πνευματικής χειραφέτησης", πρότεινε, πριν από λίγα χρόνια, μια ριζοσπαστική αναδιατύπωση των όρων εξασφάλισης της ισότητας, αλλά και της ελευθερίας. Εκεί υποστηρίζει ότι «καμία μεταρρύθμιση, κανένα κόμμα, καμία κυβέρνηση, κανένας στρατός, κανένα σχολείο και κανένας θεσμός δεν πρόκειται να λύσει το εκπαιδευτικό πρόβλημα». Είναι αδύνατο, εξηγεί, να σταματήσει αυτός ο φαύλος κύκλος μεταξύ άγνοιας και επιστήμης, παιδαγωγικής πρακτικής και διδακτικής μεθόδου, αν όλες οι λύσεις προέρχονται μέσα από αυτόν τον ίδιο κύκλο. Ο δάσκαλος, επιμένει ο Ρανσιέρ, πρέπει κυρίως να μεσολαβεί ώστε να προκαλέσει την πνευματική χειραφέτηση του μαθητή. Αλλιώς η εκπαιδευτική σχέση παραμένει σχέση χειραγώγησης. Το ζητούμενο της εκπαίδευσης και ταυτόχρονα η θεμελιώδης προϋπόθεσή της είναι η ισότητα, ενώ το αποτέλεσμά της είναι η πνευματική χειραφέτηση. Η ανισότητα, ισχυρίζεται, είναι ένα «αρχέγονο πάθος, είναι ο φόβος της ισότητας, η τεμπελιά μπροστά σε ένα αέναο έργο που η ισότητα απαιτεί, ο φόβος μπροστά σε αυτό που το έλλογο ον οφείλει στον εαυτό του».
Στη βάση του κοινωνικού παραλογισμού της ανισότητας -που τόσο εύκολα έχουμε αποδεχτεί- ακμάζουν οι ιεραρχίες, οι κυρίαρχοι και οι υποτελείς, οι διευθύνοντες και οι διευθυνόμενοι, ανθούν πολιτικοί μύθοι βασισμένοι στην ανισότητα. Τα τελευταία χρόνια, για να εξυπηρετηθεί αυτή η πολιτική επιλογή, το σύνολο των εκπαιδευτικών έχει στοχοποιηθεί εσκεμμένα και έχει χρεωθεί ολοκληρωτικά το βάρος της απαξίωσης του σχολείου. Και τούτο επειδή δεν θέλαμε οι µαθητές µας να είναι οι επόµενοι άνεργοι, οι επόµενοι µετανάστες, οι επόµενοι άστεγοι και πεινασµένοι. Δεν θέλαμε να γίνουμε οι «τεχνικοί της εξουσίας», οι πρόθυμοι μεσάζοντες της καταστροφής της μορφωτικής προοπτικής των επόμενων γενεών. Θέλαμε να είμαστε «δημόσιοι διανοούμενοι», με την έννοια που έδινε στον όρο ο Πάουλο Φρέιρε.
Σε μια τέτοια κατεύθυνση δημιουργίας ενός θερμού ρεύματος συνείδησης και αντίστασης που θα ριζώσει και στην κοινωνία, οι εκπαιδευτικοί πρέπει ξανά να οργανώνουμε τον αγώνα μας για να αναδιατυπώσουμε τους όρους εξασφάλισης της ισότητας, αλλά και της ελευθερίας μέσα και έξω από το σχολείο. Ασφαλώς, όμως, όχι μόνοι μας, όχι δίχως κόπο!
«Η εκπαίδευση», μας λέει στο τέλος του βιβλίου ο Ρανσιέρ, «μοιάζει με την ελευθερία: Δεν χαρίζεται, κατακτάται».

 11.09.2014 avgi.gr

Το πρώτο κουδούνι και η γκρίζα κυβερνητική αφήγηση επιτυχίας

Δριτσέλη Παναγιώτα*

Το πρώτο κουδούνι της φετινής χρονιάς θα βρει το ελληνικό δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη καμπή. Παρά τις επικοινωνιακές διαβεβαιώσεις του υπουργείου Παιδείας και τις πολιτικές κορώνες της νέας ηγεσίας του, η πραγματικότητα της εκπαίδευσης δεν μπορεί να κρυφτεί κάτω από το χαλί των καθησυχαστικών κυβερνητικών δελτίων Τύπου και των μεγαλόσχημων δηλώσεων των τηλεοπτικών παραθύρων. Η αλήθεια, όπως προκύπτει από τους ίδιους τους μνημονιακούς αριθμούς, είναι ότι όλες οι βαθμίδες της εκπαίδευσης θα βρεθούν αντιμέτωπες με σοβαρότατες δυσκολίες τη χρονιά που ξεκινά, ενώ οι μαθητές και οι φοιτητές της χώρας θα δουν και πάλι να εμφανίζεται το σκληρό πρόσωπο της λιτότητας στις αίθουσες διδασκαλίας και στα αμφιθέατρα.

Τα εκπαιδευτικά κενά στη πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση αποτελούν το πρώτο και μεγάλο αγκάθι. Ήδη, εδώ και δύο χρόνια, οι πιστώσεις για διορισμούς εκπαιδευτικών, είτε μόνιμων είτε αναπληρωτών, έχουν κυριολεκτικά εκμηδενιστεί. Οι πολιτικές αλχημείες της κυβέρνησης στο θέμα αυτό περιέχουν τα πάντα. Από συγχωνεύσεις σχολικών μονάδων σε ολόκληρη την επικράτεια μέχρι υποχρεωτικές μετακινήσεις εκπαιδευτικών και αναθέσεις πολλαπλών διδακτικών αντικειμένων. Τα αποτελέσματα αυτών των επιλογών αναμένονται εντούτοις ιδιαιτέρως πενιχρά, καθώς χιλιάδες μαθητές θα αναγκαστούν να διανύουν και φέτος δεκάδες χιλιόμετρα καθημερινά για να αντικρίζουν τις άδειες, από εκπαιδευτικούς, τάξεις τους.
Η χρονιά ξεκινάει εξίσου προβληματικά και στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Εν αναμονή των εγγραφών των φοιτητών και χωρίς σαφή εικόνα για τις διαδικασίες μετεγγραφών, τα ΑΕΙ θα κληθούν να επιτελέσουν το ακαδημαϊκό και ερευνητικό τους έργο όπως μπορούν. Χωρίς διδάσκοντες και με σοβαρά λειτουργικά προβλήματα από την έλλειψη κρατικής χρηματοδότησης, η τριτοβάθμια εκπαίδευση της χώρας ωθείται σε μία νέα, ακόμα πιο σκληρή εκδοχή του σχεδίου «Αθηνά». Σύμφωνα με τις επίσημες παραδοχές του υπουργείου Παιδείας, περίπου το 1/3 των σχολών και των τμημάτων της χώρας απειλείται με εξαφάνιση από το μηχανογραφικό δελτίο της επόμενης χρονιάς. Παράλληλα, η τρόικα αναζητεί εναγωνίως τρόπους να «ξεφορτωθεί» όσους περισσότερους φοιτητές μπορεί μέσω των σχεδιαζόμενων διαγραφών όσων έχουν υπερβεί τα έτη σπουδών τους.
Σε σχέση με την εκπαίδευση, η κυβερνητική αφήγηση επιτυχίας εμφανίζεται φέτος πιο γκρίζα από ποτέ. Ο ΣΥΡΙΖΑ αντιπαραθέτει τις καθαρές του θέσεις για ισχυρό δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα σε όλες τις βαθμίδες, με πληρότητα σε ανθρώπινο δυναμικό και επαρκώς χρηματοδοτούμενο, ως προς τις λειτουργικές του ανάγκες. Το κόστος μιας τέτοιας πολιτικής επιλογής δεν πρέπει να μας τρομάζει, γιατί αντισταθμίζεται από το τεράστιο κοινωνικό όφελος που παράγει η ποιοτική δημόσια εκπαίδευση. Η Αριστερά είναι αποφασισμένη να αλλάξει το πολιτικό και οικονομικό μείγμα που εφαρμόζεται στη χώρα και η δημόσια εκπαίδευση θα είναι ένας από τους μεγάλους ωφελούμενους αυτής της αλλαγής.


* Η Παναγιώτα Δριτσέλη είναι βουλευτής Τρικάλων του ΣΥΡΙΖΑ


 11.09.2014   avgi.gr

Η ομιλία του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξη Τσίπρα, στο Φόρουμ του Ιδρύματος Ambrosetti-The European House, στο Cernobbio της Ιταλίας

 

Αγαπητοί φίλοι,

Θα ήθελα να ξεκινήσω την εισήγησή μου, αναγνωρίζοντας ότι η πρόσκληση που μου απευθύνατε οφείλεται σε δύο λόγους.

Ο πρώτος λόγος είναι ότι γνωρίζετε πως θα σας καταθέσω μια διαφορετική εκτίμηση –ίσως αιρετική, θα πουν πολλοί-, μια κριτική εκτίμηση για την τρέχουσα πολιτική, για την κυρίαρχη πολιτική στην ΕΕ.

Ο δεύτερος λόγος είναι γιατί εκπροσωπώ ένα κόμμα από την Ελλάδα, τη χώρα στην οποία, διά της τρόικας, εφαρμόστηκε το πιο βίαιο πρόγραμμα προσαρμογής που έχει εφαρμοστεί ποτέ στην Ευρώπη.

Άκουσα πριν από λίγο τον κύριο Μπαρόζο, σχεδόν σε απολογητικό ύφος, να λέει ότι δεν ντρεπόμαστε για τα αποτελέσματα της προσπάθειάς μας να βγούμε από την κρίση.

Δεν γνωρίζω αν πρέπει πράγματι κανείς να ντρέπεται, όμως σίγουρα δεν μπορεί κανείς να πανηγυρίζει ή να είναι περήφανος για τα αποτελέσματα αυτά.

Θέλω, λοιπόν, να ξεκινήσω από μια παραδοχή.

Η κρίση είναι ακόμα εδώ. Κι όχι μόνο η κρίση είναι ακόμα εδώ, αλλά υποτροπιάζει, κάνει μεταστάσεις.

Πέντε χρόνια παλεύουμε με την κρίση, αλλά δεν καταφέραμε να ξεφύγουμε από αυτήν. Η κρίση έχει φύγει από τις τράπεζες, έχει περάσει στην πραγματική οικονομία, και από την πραγματική οικονομία έχει περάσει πια στην κοινωνία, απειλεί την κοινωνική συνοχή, και η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια τριπλή κρίση.

Οικονομική, πολιτική, αλλά και κρίση του πολιτικού συστήματος, κρίση εμπιστοσύνης.

Αυτό έδειξαν τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών, αυτό αποδεικνύει το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών της Ευρώπης δεν πιστεύει ότι εμείς εδώ που συζητάμε μπορούμε να δώσουμε μια αποτελεσματική λύση στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, και γυρίζει την πλάτη στην πολιτική.

Κι αυτό το βλέπουμε με την απειλητική άνοδο της λαϊκιστικής άκρας δεξιάς, αλλά και την απειλητική άνοδο του αντιευρωπαϊσμού.

Αν σήμερα «ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από την Ευρώπη» δεν είναι αυτό του κομμουνισμού, όπως έλεγε ο Μαρξ στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο, αλλά της λαϊκιστικής, αντιευρωπαϊκής άκρας δεξιάς, είναι το φάντασμα του ευρωσκεπτικισμού και του αντιευρωπαϊσμού.

Επιτρέψτε μου να δώσω, σύντομα, κάποια στοιχεία για να τεκμηριώσω την αποτυχία του προγράμματος στην Ελλάδα.

Μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια έχουμε μια πτώση του ΑΕΠ σχεδόν κατά το ¼, πράγμα πρωτοφανές για μια χώρα σε καιρό ειρήνης.

Έχουμε επίσημη ανεργία που έχει φτάσει στο 28%, πράγμα επίσης απαράδεκτο για μια χώρα στην καρδιά της Ευρώπης, κι έχουμε ένα δημόσιο χρέος που, από το 126% του ΑΕΠ, σήμερα είναι στο 175% κι ανεβαίνει.

Και ταυτόχρονα έχουμε μιας τεράστιας κλίμακας αποεπένδυση.

Πιστεύω λοιπόν ότι, ξεκινώντας από την παραδοχή ότι το φάρμακο που δόθηκε στον ασθενή έχει επιδεινώσει την ασθένεια, πρέπει να συμφωνήσουμε όλοι ότι το φάρμακο αυτό πρέπει να διακοπεί.

Και πιστεύω ότι δικαίως οι περισσότεροι στην Ευρώπη λένε ότι και η τρόικα, ως θεσμός που έχει επιβληθεί στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, οφείλει να καταργηθεί.

Πιστεύω, λοιπόν, ότι πρέπει να αλλάξουμε στρατηγική, κανείς δεν λέει –τουλάχιστον εμείς δεν λέμε- ότι πρέπει να επιστρέψουμε στην εποχή των μεγάλων ελλειμμάτων. Όμως, η επιμονή σε αυτό τον δρόμο, με δογματική και θρησκευτική προσήλωση, δεν οδηγεί πουθενά.

Πρώτον, πάρα πολύ απλά, διότι καμία χώρα, στη σύγχρονη οικονομική ιστορία, δεν μπορεί να ανταπεξέλθει σε ένα χρέος που πλησιάζει δυο φορές το ΑΕΠ της, που το ΑΕΠ της συρρικνώνεται διαρκώς, τη στιγμή που πρέπει να πληρώνει κατ’ έτος πάνω από 10 δισεκατομμύρια σε τόκους, και να είναι υποχρεωμένη να έχει πλεονάσματα 4,5% που θα πηγαίνει στην αποπληρωμή του χρέους.

Πάρα πολύ απλά, μαθηματικά, με αυτά τα δεδομένα η ανάπτυξη δεν θα έρθει ποτέ. Και χωρίς ανάπτυξη δεν θα βγούμε από την κρίση. Όσο κι αν -κι εμείς- πιστεύουμε ότι υπάρχει πλούτος, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου τα τελευταία χρόνια ο πλούτος ήταν ανέγγιχτος, και πρέπει αυτός ο πλούτος να φορολογηθεί, και μπορούμε να βρούμε πόρους, εντούτοις πρέπει να αποκτήσουμε την αντίληψη ότι πρέπει να παράξουμε πλούτο για να βγούμε από την κρίση. Και χωρίς ανάπτυξη δεν παράγεται πλούτος.

Δεύτερον, το πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων, που υποτίθεται ότι θα ήταν ένα από τα εργαλεία για να βγούμε από την κρίση, δεν μπορεί να αποδώσει σε συνθήκες αποεπένδυσης και υποτίμησης των αξιών. Υπολόγιζαν ότι θα βρούμε 50 δισ. από τις ιδιωτικοποιήσεις, έχουμε βρει 2,9 δισ. και στην καλύτερη περίπτωση, αν προχωρήσει το πρόγραμμα, θα βρούμε 9 δισ.

Τρίτον, διαρθρωτικές αλλαγές. Οι διαρθρωτικές αλλαγές είναι στην αντίθετη κατεύθυνση από τις αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές. Δεν αντιμετωπίζουμε τις μεγάλες παθογένειες της ελληνικής οικονομίας: τη φοροδιαφυγή, το πελατειακό κράτος.

Με δογματική προσήλωση προωθούνται αλλαγές που έχουν να κάνουν με την απελευθέρωση των απολύσεων, σε μια οικονομία που έχει σχεδόν 30% ανεργία.

Εγώ πιστεύω ότι υπάρχουν πολλές δυνατότητες μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, όχι όμως στο πλαίσιο της δογματικής προσήλωσης στη λογική της λιτότητας, όχι στο τροΐκανό πλαίσιο.

Η τρόικα απέτυχε, πρέπει να σταματήσει. Λύσεις υπάρχουν. Εδώ θέλω να θυμίσω το εξής: τον Ιούνιο του 2012, ο κύριος Μόντι πρότεινε η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών να γίνεται απευθείας από τον ESM, χωρίς να επιβαρύνονται τα δημόσια χρέη. Αυτή είναι μια πρόταση που, αν είχε προχωρήσει, τα πράγματα θα ήταν καλύτερα.

Σήμερα, λοιπόν, βρισκόμαστε μπροστά σε μια πραγματικότητα που την χαρακτηρίζει η στασιμότητα, ο κίνδυνος του αποπληθωρισμού, η διατήρηση μεγάλων δημόσιων και ιδιωτικών χρεών. Για να τα αντιμετωπίσουμε χρειαζόμαστε:

Πρώτον, μια θαρραλέα πολιτική από την ΕΚΤ, ποσοτικής χαλάρωσης. Οι προτάσεις Ντράγκι είναι για μας σε θετική κατεύθυνση, χρειάζονται όμως πολύ πιο ριζοσπαστικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Δεύτερον, χρειάζονται αναπτυξιακές πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να αντιμετωπιστεί η ύφεση, με διεύρυνση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Τρίτον, χρειάζεται να λύσουμε –έπρεπε να είχαμε λύσει χτες, πριν από χρόνια, όταν ξεκίνησε η κρίση- το πρόβλημα του δημόσιου χρέους.

Εμείς προτείνουμε μια ευρωπαϊκή λύση, ώστε να βρούμε μια βιώσιμη βάση, στη λογική της αμοιβαιοποίησης, στη λογική της Διάσκεψης του 1953 που αντιμετώπισε το χρέος της Γερμανίας, που ήταν μια κορυφαία στιγμή αλληλεγγύης για την Ευρώπη. Πρέπει να ξαναβρούμε αυτές τις ιδρυτικές αξίες της Ευρώπης. Την αλληλεγγύη, τη δημοκρατία, την κοινωνική συνοχή.

Ο Σαμαράς και η στρατηγική του φόβου

Καπάκος Σταύρος

Το μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του στη Θεσσαλονίκη ο πρωθυπουργός το αφιέρωσε στην πολεμική κατά του ΣΥΡΙΖΑ. Την επόμενη ημέρα τον ρόλο αυτό ανέλαβε ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Αυτό σημαίνει πως και οι δύο έχουν αναλάβει συμπληρωματικούς ρόλους στο πολιτικό μέτωπο προς τον ΣΥΡΙΖΑ. Κοινή συνισταμένη τους είναι η στρατηγική του φόβου. Η επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν καταστροφική για τη χώρα σε μια περίοδο που, όπως ισχυρίζονται, μπαίνουμε στη μεταμνημονιακή εποχή.
Μερικές φορές η λανθάνουσα γλώσσα αποκαλύπτει την αλήθεια. Αν όντως όλα βαίνουν καλώς και η χώρα επιστρέφει στην κανονικότητα, προς τι η εγκατάλειψη του Μνημονίου; Κι αν το χρέος είναι βιώσιμο, όπως ισχυρίστηκε πάλι ο Ευάγγελος Βενιζέλος, προς τι οι συζητήσεις για την απομείωσή του; Όμως η στρατηγική του φόβου εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να στηρίζεται στην αντίληψη ότι το Μνημόνιο έσωσε τη χώρα. Έτσι, αναζητούν παραλλαγές αυτής της αντίληψης που θα συσκοτίζουν τις επιπτώσεις από την εφαρμογή του δόγματος της εσωτερικής υποτίμησης.
Τέτοια "γραμμή" είναι η φρασεολογία περί των μεταρρυθμίσεων τις οποίες υποτίθεται πως έχει ανάγκη η χώρα, όπως υποστηρίζουν οι θιασώτες του μερκελισμού στην Αθήνα. Πώς γίνεται, όμως, από την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων αυτών, να είναι διαρκώς χαμένες οι δυνάμεις της εργασίας, οι δομές του κοινωνικού κράτους, και να υποτιμώνται δραστικά οι περιουσιακές αξίες; Και μόνο αυτό το στοιχείο δείχνει ότι η εφαρμοζόμενη πολιτική δεν έχει ίχνος δικαιοσύνης αφού πρόκειται για μια τεράστια αναδιανομή πλούτου εις βάρος των δυνάμεων της εργασίας.
Ο Σαμαράς επιμένει να χρησιμοποιεί σκληρούς ιδεολογικούς όρους στην προσπάθειά του να ιδιοποιηθεί την ατζέντα της Χρυσής Αυγής, επειδή έτσι νομίζει πως χτυπά τόσο τη νεοναζιστική οργάνωση όσο και τον ΣΥΡΙΖΑ, εμφανίζοντάς τον ως άκρο. Από τη Θεσσαλονίκη επανήλθε στη φρασεολογία περί λαθρομεταναστών και ξέφραγου αμπελιού, ενώ ακόμη και υπουργοί μιλούν πλέον για κύμα προσφύγων εξαιτίας των αιματηρών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή. Η ατζέντα της Χρυσής Αυγής, όμως, προηγείται αν είναι να χτυπηθεί ο ΣΥΡΙΖΑ.
Η έσχατη προσπάθεια που καταβάλλουν οι δυνάμεις της συγκυβέρνησης προκειμένου να πλήξουν τον ΣΥΡΙΖΑ είναι πως είναι επικίνδυνος επειδή επιδιώκει πρόωρες εκλογές σε μια στιγμή που η κυβέρνηση ετοιμάζει φοροελαφρύνσεις, οι οποίες θα τεθούν, υποτίθεται, εν αμφιβόλω αν διακοπεί η ομαλή πολιτική πορεία της χώρας. Το ακριβώς αντίθετο συμβαίνει: επειδή φοβούνται τον ΣΥΡΙΖΑ προαναγγέλλουν κάποιες φοροελαφρύνσεις για να σταματήσουν -όπως ελπίζουν- την εκλογική του άνοδο. Οι φοροελαφρύνσεις που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός περιορίζονται στην ισχνή μείωση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης κατά 10-12 λεπτά, τη στιγμή που η καταπολέμηση του λαθρεμπορίου καυσίμων κινείται με τον αραμπά, ενώ οι καταναλωτές, ακόμη και μετά τη μείωση του φόρου, θα πληρώνουν το πετρέλαιο τουλάχιστον κατά 50% ακριβότερα. Όσο για τον φόρο στα ακίνητα, μονιμοποιείται και επεκτείνεται, ενώ διατηρείται η έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης, τη μείωση της οποίας εμφάνισε ως κατόρθωμα ο πρωθυπουργός, παρ' ότι έπρεπε να καταργηθεί!
Τι μένει, λοιπόν, από τις περιβόητες φοροελαφρύνσεις; Η εξαγγελία της σταδιακής (μετεκλογικής) αποκλιμάκωσης του φόρου στα εισοδήματα και τις επιχειρήσεις. Και αυτή, όμως, η εξαγγελία είναι αποκαλυπτική. Η πρόταση του πρωθυπουργού είναι να φορολογούνται τα κέρδη των επιχειρήσεων που δεν επενδύονται κάτω από το μισό σε σχέση με το εισόδημα των εργαζομένων (15% έναντι 32%).
Πριν από τρία χρόνια, ο μεγαλοεπενδυτής Ουόρεν Μπάφετ εξέφραζε την απορία του γιατί ο ίδιος εφορολογείτο με 17%, ενώ η γραμματέας του με 35%, και έκανε μια πικρόχολη διαπίστωση: όταν η φορολογία του κεφαλαίου ήταν υψηλότερη δημιουργήθηκαν εκατομμύρια θέσεις εργασίας, ενώ τώρα που μειώθηκε σπανίζουν οι νέες θέσεις εργασίας.

 09.09.2014 avgi.gr

Guernica: Η αποφασιστική παρέμβαση της κουλτούρας στον πολιτικό αγώνα

 

To απόγευμα της 26ης Απριλίου 1937 με διαταγή του Franco τα γερμανικά αεροπλάνα, μετά από τρίωρο βομβαρδισμό, ισοπέδωσαν την άνευ στρατηγικής σημασίας πρωτεύουσα των Βάσκων Guernica, σκοτώνοντας 160 περίπου άτομα, κυρίως γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένους.
Εκείνη ακριβώς την περίοδο τον Picasso απασχολούσε η ιδέα ενός μεγάλου έργου που του είχε παραγγείλει η εξόριστη κυβέρνηση της δημοκρατικής Ισπανίας.Το απόγευμα της πρωτομαγιάς, σε κατάσταση πανικού και σύγχυσης, μόλις πληροφορήθηκε το γεγονός από την εφημερίδα "Ce Soir" πήρε μολύβι και ένα μπλε σημειωματάριο και σχεδίασε έναν ταύρο, ένα άλογο και μια γυναίκα. Ήταν τα πρώτα σκίτσα για τη Guernica, που τα συνέχισε έως τις 4 Ιουνίου, αφού όμως στις 11 Μαίου επιχείρησε μία πρώτη σύνθεσή τους.
Ο χρόνος των έξι περίπου εβδομάδων που χρειάστηκε ο Picasso για να ολοκληρώσει την Guernica είναι απίστευτα μικρός, με όποιον βαθμό πυρετικής έντασης ή έμπνευσης και αν τον συσχετίσει κανείς. Στην Guernica, κατά κοινή ομολογία,  "το σημαντικότερο έργο του αιώνα μας" ο Picasso απεικονίζει για πρώτη και μοναδική φορά ένα ιστορικό γεγονός, χωρίς όμως διηγηματικά μέσα και συγκεκριμένες παραπομπές που να εξυπηρετούν την ταύτιση.
Σε αυτό άλλωστε οφείλεται, ως ένα σημείο, η πολλαπλότητα και συχνά η αντιφατικότητα των ερμηνειών που επιχειρεί να δώσει η πραγματικά ανεξάντλητη βιβλιογραφία στα επιμέρους εικονιζόμενα θέματα. Ας μείνουμε μόνο στις πιο βασικές.
Ο ταύρος (μια από τις πιο κρίσιμες σταθερές στη ζωγραφική του Picasso) με την ακινησία και τη βεβαιότητα του κτήνους, είναι κατά περίπτωση ο νέος θριαμβευτής, ο φασισμός, το τοτέμ της Ισπανίας, η Γαλλία που δεν βοηθά τους δημοκρατικούς ή ακόμα το βόδι στο σπήλαιο της Βηθλεέμ. Το άλογο είναι ο βασανισμένος ισπανικός λαός, το όπλο του πεσμένου ιππότη, ο φασισμός που εξοντώνεται, η κοσμική διατύπωση του συμβόλου του Πάθους. Ο νεκρός πολεμιστής είναι το θύμα του αλόγου - Franco, το τέλος της εποχής των ιπποτών, κομμάτια ενός αγάλματος που συμβολίζουν τον κατεστραμμένο πολιτισμό. Η λάμπα είναι ήλιος ή βόμβα.
Ο εχθρός στη Guernica είναι αόρατος και ανώνυμος, όπως ο πόλεμος και τα μέσα καταστροφής. Στο έργο συμπυκνώνεται το αποτέλεσμα: τρόμος, απόγνωση, βαναυσότητα και τελικά χάος, εξαιρετικά μελετημένο στην απόδοσή του και ανεπανάληπτα κλασικό στην υπερβολή του.
Μερικές σκέψεις του G.C. Argan: "H Guernica είναι ο μόνος ιστορικός πίνακας του αιώνα μας. Ιστορικός όχι γιατί απεικονίζει ένα ιστορικό γεγονός αλλά γιατί είναι ιστορικό γεγονός. Είναι η πρώτη, αποφασιστική παρέμβαση της κουλτούρας στον πολιτικό αγώνα.Από εκείνη τη στιγμή, με επικεφαλής τον Picasso, οι διανοούμενοι άρχισαν να ασκούν μια σταθερή πίεση στις δημοκρατικές τους κυβερνήσεις να υπερασπιστούν τη δημοκρατία.
Σκοτώνοντας τους πολίτες της Guernica οι Γερμανοί αεροπόροι έχουν σκοτώσει τον πολιτισμό. Τώρα κάθε πολίτης του κόσμου είναι υποχρεωμένος να διαλέξει. Δεν μπορεί να θέλει συγχρόνως τον πολιτισμό και το ναζισμό, όπως δεν μπορεί να θέλει τη ζωή και το θάνατο.
Ο Picasso ήταν ο καλλιτέχνης που έδωσε έκφραση στην αίσθηση για μια ιστορία που δεν σημαίνει πλέον κάθαρση, αλλά τραγωδία, τρόμο, θάνατο. Η Guernica έδωσε οριστικά ίσως τέλος στην ανάλυση του προβλήματος της ιστορικότητας της τέχνης, δηλαδή της αυτοένταξής της στο παγκόσμιο σύστημα του σύγχρονου πολιτισμού.


Η Guernica από το 1939 έως το 1981 φιλοξενήθηκε στο Museum of Modern Art της Νέας Υόρκης. Το 1981 επεστράφη στην Ισπανία για να εκτεθεί αρχικά στο Prado και τελικά στο μουσείο Βασίλισσα Σοφία της Μαδρίτης. 
Πηγή: Άλκης Χαραλαμπίδης (1993), Η Τέχνη του 20ού αιώνα, Τόμος ΙΙ, University Studio Press, Εκδόσεις Επιστημονικών Βιβλίων και Περιοδικών, Θεσσαλονίκη

koutipandoras.gr / ΣΥΛΛΕΚΤΗΣ
21-08-2014

Οι ευθύνες της Δύσης για την ουκρανική κρίση

JOHN J. MEARSHEIMER, καθηγητής πολιτικής επιστήμης και συνδιευθυντής προγράμματος Διεθνούς Πολιτικής Ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου  .

Σύμφωνα με την επικρατούσα αντίληψη στις χώρες της Δύσης, η ευθύνη για την ουκρανική κρίση πέφτει εξ ολοκλήρου στη ρωσική επιθετικότητα. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν -συνεχίζει το επιχείρημα- προσήρτησε την Κριμαία από τη μακροχρόνια επιθυμία να αποκαταστήσει τη σοβιετική αυτοκρατορία και ενδέχεται τελικά να επιδιώξει να κατακτήσει την υπόλοιπη Ουκρανία, καθώς και άλλες χώρες της ανατολικής Ευρώπης. Κατά αυτή την άποψη, η ανατροπή του Ουκρανού προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς τον Φεβρουάριο αποτέλεσε απλώς το πρόσχημα για την απόφαση του Πούτιν να διατάξει τις ρωσικές δυνάμεις να καταλάβουν μέρος της Ουκρανίας.

Η περιγραφή αυτή είναι όμως λανθασμένη: οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί τους μοιράζονται το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την κρίση. Στις ρίζες του προβλήματος βρίσκεται η επέκταση του ΝΑΤΟ, κεντρικό στοιχείο μιας ευρύτερης στρατηγικής για την απομάκρυνση της Ουκρανίας από την τροχιά της Ρωσίας και την ενσωμάτωσή της στη Δύση.
Την ίδια ώρα, η επέκταση της Ε.Ε. προς Ανατολάς και η υποστήριξη της Δύσης του κινήματος εκδημοκρατισμού στην Ουκρανία -κάτι που άρχισε με την Πορτοκαλί Επανάσταση του 2004- ήταν επίσης κρίσιμα στοιχεία.
Από τα μέσα της δεκαετίας του '90, η ρωσική ηγεσία εξέφρασε καθαρά την αντίθεσή της στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ και τα τελευταία χρόνια ξεκαθάρισε ότι δεν θα παρακολουθούσε αμέτοχη τη στιγμή που ενας στρατηγικά κρίσιμος γείτονάς τους θα μετατρεπόταν σε προπύργιο της Δύσης. Για τον Πούτιν, η παράνομη ανατροπή του δημοκρατικά εκλεγμένου και φιλορώσου προέδρου της Ουκρανίας -την οποία χαρακτήρισε δικαιολογημένα ως "πραξικόπημα"- αποτέλεσε τη σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Απάντησε προσαρτώντας την Κριμαία, μια χερσόνησο που φοβόταν ότι θα μπορούσε να φιλοξενήσει ναυτική βάση του ΝΑΤΟ και εργάστηκε για να αποσταθεροποιήσει την Ουκρανία έως ότου εκείνη θα εγκατέλειπε τις προσπάθειές της να ενταχθεί στη Δύση.
Η πίεση του Πούτιν δεν θα έπρεπε να εκπλήσσει κανέναν. Σε τελική ανάλυση, η Δύση είχε εμπλακεί στην πίσω αυλή της Ρωσίας απειλώντας τα πιο βασικά στρατηγικά συμφέροντά της, ένα σημείο που ο Πούτιν υπογράμμισε επανειλημμένα. Οι ελίτ στις ΗΠΑ και την Ευρώπη ξαφνιάστηκαν από τα γεγονότα μόνο επειδή επέμεναν σε μια εσφαλμένη αντίληψη των διεθνών σχέσεων.
Τείνουν προς την άποψη ότι η λογική του ρεαλισμού έχει μικρή σημασία στον 21ο αιώνα και ότι η Ευρώπη μπορεί να διατηρηθεί ενιαία και ελεύθερη στη βάση φιλελεύθερων αξιών όπως η νομιμότητα, η οικονομική αλληλεξάρτηση και η Δημοκρατία. Το μεγάλο όμως αυτό σχέδιο πήγε εντελώς στραβά στην περίπτωση της Ουκρανίας. Η κρίση εκεί αποκαλύπτει ότι η realpolitik παραμένει καθοριστική και ότι τα κράτη που την αγνοούν κινδυνεύουν και τα ίδια από την άγνοιά τους. Οι Αμερικανοί και Ευρωπαίοι ηγέτες έκαναν μια σημαντική γκάφα στην προσπάθειά τους να μετατρέψουν την Ουκρανία σε ένα δυτικό προπύργιο στα σύνορα της Ρωσίας. Τώρα που οι συνέπειες γίνονται αντιληπτές, θα ήταν ακόμη μεγαλύτερο λάθος να συνεχίσουν τη λανθασμένη πολιτική τους.

21.08.2014
avgi.gr

Ο κίνδυνος διάλυσης του Ιράκ, μείζων κίνδυνος για την παγκόσμια ειρήνη

Τριγάζης Πάνος

Εξεγείρονται οι ανθρώπινες συνειδήσεις μπροστά στις φρικαλεότητες που διαπράττονται στο Ιράκ από τους σκοταδιστές τζιχαντιστές του λεγόμενου Ισλαμικού Κράτους εναντίον εθνικών και θρησκευτικών ομάδων και γενικότερα εναντίον πολιτών που δεν ασπάζονται την πιο ακραία, αντιανθρώπινη και αποκρουστική εκδοχή του Ισλάμ. Συγκλονίζει τη διεθνή κοινή γνώμη ο αποκεφαλισμός του Αμερικανού δημοσιογράφου James Foley.

Οι τραγικές αυτές εξελίξεις επιβεβαιώνουν την πλήρη χρεοκοπία της αμερικανικής πολιτικής και ειδικότερα της πολιτικής Μπους, που μαζί με τον Βρετανό πρωθυπουργό Τόνι Μπλερ, έκαναν τον καταστροφικό πόλεμο του 2003 - όπως αποδεικνύεται και με τις τελευταίες εξελίξεις - στο όνομα της δήθεν αποκατάστασης της δημοκρατίας και της εξάλειψης της απειλής από το υποτιθέμενο πυρηνικό οπλοστάσιο του τυραννικού καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεϊν. Με άλλα λόγια, έσπειραν ανέμους, και τώρα θερίζουν θύελλες με θύμα ξανά τον πολύπαθο λαό του Ιράκ.
Με ανοιχτές ακόμα τις πληγές από τον ιμπεριαλιστικό αυτό πόλεμο αλλά μετά και την εγκληματική και άκρως διχαστική για τη χώρα πολιτική της κυβέρνησης Μαλίκι, το Ιράκ είναι σήμερα αντιμέτωπο με τον πραγματικό κίνδυνο της διάλυσης του ως ενιαίου και ανεξάρτητου κράτους. Εγκυμονούνται τεράστιοι κίνδυνοι, όχι μόνο για την ειρήνη στη Μ. Ανατολή, που συνεχίζει να ματώνει στη Γάζα και εξακολουθεί να δοκιμάζεται από τον εμφύλιο της Συρίας, αλλά και για την παγκόσμια ειρήνη από ενδεχόμενη διάλυση του κράτους του Ιράκ, την οποία απεργάζονται και γειτονικές περιφερειακές δυνάμεις. Είναι η ώρα για μια συντονισμένη κινητοποίηση των φιλειρηνικών δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή, στην Ευρώπη και τον κόσμο, για την αποτροπή των κινδύνων που προανέφερα. Πριν απ' όλα απαιτείται να υπάρξει εθνική ενότητα στο Ιράκ σε δημοκρατική βάση, με πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων όλων των θρησκευτικών και εθνικών κοινοτήτων της χώρας.
Δυστυχώς, η Ε.Ε., δέσμια του ατλαντισμού των ηγεσιών της, έχει πλήρως αποτύχει στη Μεσανατολική και Μεσογειακή της πολιτική. Και αυτή η διαπίστωση αφορά και τη σημερινή κυβέρνηση της Ελλάδας.


22.08.2014
avgi.gr